خواجه نصير الدين الطوسي

مقدمة مصحح 9

أساس الإقتباس ( فارسي )

مقاله دوم در مقولات عشر كه آن را بيوناني قاطيغورياس ( 1 ) نامند . « مقولات عشر اولين قسمت از مجموعه رسائل منطقي ارسطو است كه بنام ارغنون ( 2 ) معروف مي باشند » . مقاله سوم در اقوال جازمه كه آن را بيوناني باريرميناس ( 3 ) خوانند « اين دومين قسمت مجموعه رسائل منطقي ارسطو است » . مقاله چهارم در علم قياس كه آن را بيوناني آنالوطيقاي اول ( 4 ) گويند « اين سومين قسمت ارغنون ارسطو است » .

--> ( 1 ) Categories ( 2 ) Organon ( 3 ) كلمه يوناني است مركب از دو جزء يكي Peri يعني درباره و ديگر Herminias يعني تعبير عبارت و از همين روي اين قسمت را كتاب العباره هم گفته اند و بفرانسه De I , interpretation نام دارد ، و بار يرميناس بصور ديگر باري ارميناس و بارا ارمانياس و باري ارمينياس نيز آمده است كه از همه نزديكتر باصل صورت اخير مي باشد . ( 4 ) Les peemieres analytique يعني تحليلات اوليه ، در كتب منطق بيشتر اين كلمه رآنولوطيقا بود با آنكه انالوطيقا باصل يوناني آن آن نزديكتر و صحيح تر مي نمود براي محفوظ ماندن اصل نسخه تغيير آن را روانديدو به همان صورت كه در نسخ متعدد اين كتاب بود ضبط نمود و مسلم است كه آنالوطيقا چون با اصل يوناني نزديكتر است صحيح تر مي باشد ، و علت اين اختلاف ممكن است از آن جهت باشد كه چون در تعريب الفاظ غير عربي عرب را قاعده نيست ناقلين كتب منطق از يوناني بعربي خود را مقيد بحفظ صورت اصل نديده و هر يك بصورتي آن را تعريب كرده اند ، و يا آنكه چون بيشتر اين كتب ابتداء بسرياني نقل و از سرياني بعربي ترجمه شده اين تغيير صورت از اين جهت حاصل شده و يا آنكه بواسطه غلط يا تصحيف در نسخ اصلي اين اختلاف پديد شده بهر حال اين كلمه را بيشتر مؤلفين به صورت انولوطيقا در كتب خويش آورده و فقط ابن النديم در كتاب الفهرست آن را انالوطيقا كه مطابق با اصل يوناني آنست ضبط كرده است .